Passion For Discovering The Truth!

Depresyon – Hipokampüs

Depresyon günümüzdeki en önemli sağlık problemlerinden biridir. Kadınların %15’i, erkeklerin ise %7’si hayatları boyunca en az bir kez depresyon geçirmektedirler. Pek çok hasta ise bu hastalığı tekrarlayıcı olarak yaşamaktadırlar. Hastaların %85’i 10 sene içinde birden çok depresyon atağı geçirmektedir. Dünya Sağlık Örgütü, 2020 yılında depresyonun en fazla iş gücü kaybına neden olan ikinci hastalık olacağını öngörmektedir.

Depresyon günümüzdeki en önemli sağlık problemlerinden biridir. Kadınların %15’i, erkeklerin ise %7’si hayatları boyunca en az bir kez depresyon geçirmektedirler. Pek çok hasta ise bu hastalığı tekrarlayıcı olarak yaşamaktadırlar. Hastaların %85’i 10 sene içinde birden çok depresyon atağı geçirmektedir. Dünya Sağlık Örgütü, 2020 yılında depresyonun en fazla iş gücü kaybına neden olan ikinci hastalık olacağını öngörmektedir.

Depresyonun nedenine yönelik yapılan araştırmalarda beynin bellek ve stres ile ilişkili alanlarında yapı ve işlev açısından sorunlar tespit edilmiştir. Bu alanlar arasında en önemli olanlardan bir tanesi hipokampus isimde deniz atına benzer bir yapıdır. Bu yapının küçüldüğüne dair kanıtlar vardır. Ancak, bu küçülmenin hastalık öncesi mi olduğu yoksa sonradan mı geliştiğine dair elimizde yeterince kanıt yoktu.

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri ve Nöroradyoloji Anabilim ve Bilim dallarından bir grup bilim insanının kurmuş olduğu SoCAT (Standardization of Computational Anatomy Techniques for Cognitive and Behavioral Sciences) isimli beyin araştırma laboratuvarında depresyon hastaları ve aynı yaşta sağlıklı kontroller beş sene boyunca takip edildi. Finansal kaynağı Ege Üniversitesi’nden sağlanan bu çalışmada beş senenin sonunda deneklerin hpokampusları üç boyutlu  karşılaştırmaya tabii tutuldu. Bu ileri görüntüleme tekniği daha önceki çalışmalarda kullanılan tekniklere göre çok daha hassas ve 1 mm3 kadar ufak bir değişliği gösterebilen bir tekniktir. Sağlıklı kontrollerde (hiç depresyon geçirmemiş bireylerde) hipokampusta hiç bir değişiklik izlenmezken, depresyon hastalarının hipokampuslarında belirgin değişiklikler izlendi. Hastalarda antidepresan kullanılmayan süre arttıkça bu değişiklikler de artış izlenmekteydi.

SoCAT laboratuvarının yöneticisi olan Prof. Dr. Ali Saffet Gönül ve Prof. Dr. Ömer Kitiş’e göre bu çalışmanın iki önemli verisi bulunmaktadır. Birincisi depresyon maalesef beynin stres ile ilişkili alanlarından en az bir kısmına zarar vermektedir. İkincisi ise antidepresanlar bu hasarın gelişmesinde engelleyici bir rol oynamaktadır. Dr. Gönül’e göre antidepresanların etkinliğinin tartışıldığı günümüzde ikinci bulgu hastaların neden ilaçlarına devam etmeleri gerektiğinin bir bilimsel kanıtı olarak kabul edilmelidir. İlgili makale uluslar arası Journal of Psychiatric Research isimli dergide basılmak üzere kabul edildi.

Proje Yürütücüsü: Prof. Dr. Ali Saffet GÖNÜL
Araştırmacılar: Serhat Işıklı, Onur Uğurlu, Ece Durmuşoğlu, Gözde Kızılateş, Ömer Kitiş, E Ozan, Çağdaş Eker, Kerry Coburn

İlgili makale: 
Isıklı S, Ugurlu O, Durmusoglu E, Kizilates G, Kitis O, Ozan E, Eker C, Coburn K, Gonul AS. “Altered Hippocampal Formation Shape in First-Episode Patients at 5-Year Follow-Up” J Psychiatr Res. 2013 Jan;47(1):50-5. doi: 10.1016/j.jpsychires.2012.08.022. Epub 2012 Oct 12.

    önceki yazı

    Hipokampüs – Eğitim

    sonraki yazı

    Bipolar Bozukluk

    Yorum yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir