Alzheimer

Alzheimer halk arasında bunama olarak da geçen bir akıl hastalığıdır. Alzheimer hastası kişiler hafıza, düşünme ve davranışlar konusunda sıkıntı yaşar. Belirtiler genelde yavaş yavaş başlar ve zamanla kötüleşir. Ta ki durum hastaların günlük aktivitelerini gerçekleştirmesini engelleyene dek.

Temel Bilgiler

Alzheimer hastalığı bunamanın en sık rastlanan türüdür. Terim olarak hafıza kaybı ve diğer zeka gerektiren becerilerin kaybıdır. Bu kayıp günlük aktivitelerin aksamasına neden olacak kadar ciddidir. Alzheimer hastalığı bunama vakalarının %60-80’ini oluşturur.

Alzheimer normal yaşlanmanın bir parçası olmamakla birlikte yaşlılık alzheimer hastalığının en önemli etmenlerinden biridir. Alzheimer hastalarının büyük bir çoğunluğunu 65 ve üstü yaştaki kişiler oluşturur. Ancak alzheimer hastalığının sadece bir yaşlı hastalığı olmadığı unutulmamalıdır. Ayrıca hastaların %5’i 40 ve 50’li yaşlarında öncü alzheimer belirtileri gösterir.

Alzheimer hastalığı zamanla kötüleşir. Yıllar geçtikçe alzheimer hastalığı da ilerler ve bunaklık belirtileri artar. Alzheimer hastalığının erken zamanlarında hastalar sadece ufak hafıza kayıpları yaşarken hastalığın ileri aşamalarında alzheimer hastaları bir dialoğu devam ettirme ve çevreye tepki verme konusunda büyük sıkıntılar yaşar. Alzheimer hastalığı ABD’de 6. büyük ölüm sebebidir. Alzheimer belirtileri başkaları tarafından fark edilmeye başlandıktan sonra alzheimer hastalarının ortalama yaşam süresi sekiz yıldır. Bu yaşam süresi, hastanın yaşadığı koşullara ve yaşa bağlı olarak 4 ile 20 yıl arasında olabilir.

Alzheimer hastalığının şu anda bir tedavisi bulunmamaktadır ancak gözlenen belirtiler için tedaviler mevcuttur ve alzheimer konusunda araştırmalar sürmektedir. Şu anki tedaviler alzheimer belirtilerini önlese ve bunamayı geciktirse de hastalığın ilerlemesini durduramamaktadır. Ancak hastalar ve yakınları için yaşam kalitesini büyük ölçüde yükseltebilirler. Günümüzde tüm dünyada alzheimer üzerinde pek çok çalışma yapılmaktadır. Bu çalışmaların odağı da tedaviler için daha iyi yollar bulmak, başlamasını geciktirmek ve ilerlemesini önlemek üzerinedir.

Belirtiler

Vücudumuzun geri kalanı gibi beynimiz de yaşlandıkça değişir. Genelde beynimizdeki değişimler kendini daha yavaş düşünme ve belirli şeyleri hatırlama güçlüğü olarak gösterir. Ancak ciddi hafıza kayıpları, odaklanma güçlüğü ve beynimizin çalışma biçimindeki büyük değişimler beyin hücrelerimizin tehlikede olduğunun göstergesi olabilir.

Alzheimer hastalığının en kolay gözlenebilen ve en erken belirtisi yeni öğrenen şeyleri hatırlamadaki güçlüktür. Bunun sebebi alzheimer hastalığının beynin öğrenmeyi etkileyen kısmını etkilemesidir. Alzheimer hastalığı ilerledikçe daha ciddi belirtiler ortaya çıkar. Örnek olarak; yer bulmada güçlükler, duygu ve davranışlardaki değişiklikler olaylara odaklanma güçlüğü, arkadaş, bakıcı ve hatta aile bireyleri hakkında asılsız şüpheler, çok ciddi hafıza kayıpları ve konuşmada, yutmada, yürümede bozukluklar verilebilir.

Hafıza kayıpları ve diğer belirtilere sahip olan biri hastalığını teşhis etmede güçlükler yaşayabilir. Bunamanın belirtilerinin gözlenmesi aile bireyleri ve arkadaşlar için daha kolaydır. Bu tür belirtilere sahip biri en kısa sürede doktor kontrolünden geçmelidir. Erken teşhis ve erken müdahale yöntemleri her geçen gün gelişmektedir. Ayrıca tedavi olanakları da hastaların yaşam kalitesini büyük oranda geliştirmektedir.

Değişiklikler

Görevini yapabilmek için her bir beyin hücresi fabrika gibi çalışır. Dışarıdan hammadde alır, enerji üretir, alet inşaa eder ve atıklardan kurtulur. Hücreler ayrıca bilgi üretir, saklar ve bu bilgiyi diğer hücrelerle paylaşır. Tüm bu sistemi işler halde tutmak büyük miktarda yakıt ve oksijenin yanında büyük oranda bir koordinasyon da gerektirir.

Alzheimer hastalığı, hücrelerin bir fabrika gibi çalışmasını sağlayan parçalarına zarar verir. Aynı gerçek bir fabrikada olduğu gibi bir bölümde yaşanan bir sorun diğer bölgeler için de bir sorun teşkil eder. Zarar yayıldıkça hücreler iş yapma yeteneklerini kaybetmeye başlar. Süreç ilerledikçe bu hücreler ölür ve beyinde geri dönüşü olmayan hasarlar ortaya çıkar.

Çalışmalar

Yapısal ve İşlevsel Görüntüleme Çalışmaları (MRG, EEG, PET vb.)
Kan ve Beyin Omirilik Sıvısı Biyobelirteç Çalışmaları
Genetik Araştırmaları
Olası Risk ve Korunma Faktörleri Çalışmaları
İlaç Araştırmaları
Nöropsikolojik Değerlendirme Profilleri
Bilişsel Rehabilitasyon Çalışmaları